Με την υπόσχεση ότι η μεγάλη γιορτή που φέρνει ξανά κοντά τους απόγονους των Κρητικών μουσουλμάνων με τους Χανιώτες, θα γίνει σύντομα και στην Κρήτη, έλαβε τέλος το τριήμερο Φεστιβάλ «Πολιτισμός και γεύσεις: από την Κρήτη στη Σίδη», η διοργάνωση του οποίου έγινε από τις 24 έως τις 26 Απριλίου 2025, στην αρχαία πόλη της Σίδης.
Σκοπός του Φεστιβάλ ήταν να αναδείξει την κουλτούρα, τους χορούς και τη γαστρονομία της Κρήτης. Καθώς και τους κοινούς δεσμούς, τις ιστορικές και πολιτισμικές ρίζες ανάμεσα στη Κρήτη και την Μικρά Ασία.
Άρωμα Κρήτης στην Σίδη
Για ένα τριήμερο, ο ναός του Απόλλωνα, σήμα κατατεθέν της πόλης, και το αρχαίο λιμάνι, όπου έγινε τοποθέτηση ξύλινων περιπτέρων που φιλοξένησαν παραδοσιακά προϊόντα. Ως αποτέλεσμα, πλημμύρισαν από παραδοσιακές γεύσεις, ήχους και χορούς της Κρήτης. Ο χώρος μετατράπηκε σ’ ένα υπαίθριο μουσείο που φιλοξένησε παραστάσεις, εκθέσεις και εργαστήρια και αποτέλεσε ένα ανοιχτό παράθυρο στη γαστρονομική και πολιτιστική ταυτότητα της Μεγαλονήσου.
Ο γυναικείος συνεταιρισμός της περιοχής, χρησιμοποιώντας κρητικές συνταγές από τους ανταλλαγέντες της Κρήτης -το σύνολο των οποίων αποτελούν απόγονοί τους-, καθώς και οι σεφ Ιωάννης Κουφός, Απόστολος Αλτάνης και ο Ιταλός Pasquale Lembo φρόντισαν ώστε να πάρουν αυθεντικές κρητικές γεύσεις οι επισκέπτες του Φεστιβάλ. Μαγείρεψαν, επίσης, οι Τούρκοι σεφ Esat Ozata και Dilek Yetkiner.
Λίγα λόγια από τον δήμαρχο του Manavgat
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων, ο δήμαρχος του Manavgat, Νιαζί Νεφί Καρά απένειμε αναμνηστικές πλακέτες στην αποστολή του δήμου Χανίων. Η οποία περιελάμβανε τους αντιδημάρχους, Ελένη Ζερβουδάκη και Γιάννη Γιαννακάκη.
«Στόχος μας είναι το φεστιβάλ να γίνει θεσμός και κάθε χρόνο να φιλοξενεί όλο και περισσότερο κόσμο» αναφέρει ο κ. Νιαζί Νεφί Καρά και προσθέτει: «Ιστορικά έχουμε ένα κοινό παρελθόν. Πηγαινοερχόμαστε πολύ ταχτικά στην Κρήτη και ζούμε στις ίδιες γειτονιές με τους απογόνους των Κρητικών που ήρθαν από εκεί. Εάν δεν υπήρχαν οι Κρητικοί δεν θα είχε ψυχή το Σίδη. Μάλιστα, με το δημοτικό συμβούλιο αποφασίσαμε ομόφωνα να κάνουμε αδελφοποίηση με τα Χανιά».
Η σημαντική παρουσία της Μαρίας Εκμεκτσίογλου
Σε αυτό το ταξίδι μνήμης, τον συντονισμό ανέλαβε η Πολίτισσα σεφ και συγγραφέας Μαρία Εκμεκτσίογλου, η ανταπόκριση της οποίας στην πρόσκληση του κ. Καρά και της συνδιοργανώτριας του φεστιβάλ Yasemin Arslan ήταν γεμάτη ενθουσιαμό . Με πρωτοβουλία της Ελληνίδας σεφ, άνοιξε ο δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στους δήμους Μανάβγκατ και Χανίων, συμβάλλοντας καθοριστικά στην υλοποίηση του πρώτου φεστιβάλ στην Τουρκία αφιερωμένου στην κρητική κουζίνα και στην πολιτιστική κληρονομιά.
«Ήταν η επιβράβευση όλων αυτών των χρόνων να στήσω αυτή τη γέφυρα γεύσεων και πολιτισμού μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Ήμουν σίγουρη για την αγάπη που θα εισπράτταμε οι Έλληνες φιλοξενούμενοι από τους κατοίκους της Σίντε, αλλά δεν περίμενα ότι θα ήταν τόσο μεγάλη. Δεν περίμενα ότι την ημέρα που θα φεύγαμε οι γυναίκες και οι παππούδες με τα μπαστούνια θα μας αγκάλιαζαν και να έκλαιγαν.
Δεν περίμενα οι νέοι να χορεύουν και να τραγουδούν μαζί μας. Να περιμένουν ώρες κάτω από τον ήλιο τις μαγειρικές εμάς των σεφ. Ήταν μια τεράστια εμπειρία» αναφέρει χαρακτηριστικά για όσα βίωσαν κατά τη διάρκεια του τριήμερου φεστιβάλ.
Το φεστιβάλ που είχε μεγάλη επιτυχία και στο οποίο έδωσαν το παρόν ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι (Έλληνες και Τούρκοι), καλλιτέχνες και πολλοί κάτοικοι από την ευρύτερη περιοχή, δεν θα πραγματοποιείτο χωρίς την πολύτιμη βοήθεια των χορηγών του.
Cengiz Haydar Barut
«Όλη μου η οικογένεια έχει έρθει από την Κρήτη και αυτό το φεστιβάλ ήταν ένα όνειρο χρόνων. Όσα προβλήματα κι αν υπάρχουν σε πολιτικό επίπεδο, εμείς εδώ είμαστε αδέλφια με τους Έλληνες. Δύο μεριές, αλλά μία οικογένεια. Σύντομα όλοι μαζί στην Κρήτη και του χρόνου, πάλι, όλοι εδώ» είπε με ενθουσιασμό ο Cengiz Haydar Barut, ιδιοκτήτης μεγάλης ξενοδοχειακής μονάδας στην περιοχή και χορηγός της εκδήλωσης.
Ali Güneş
Αλλά και ο Ali Güneş, επίσης επιχειρηματίας της περιοχής, συνέβαλε ώστε το φεστιβάλ να πάρει σάρκα και οστά. «Στην αρχή αποφασίσαμε με τον δήμαρχο να κάνουμε ένα φεστιβάλ μεταξύ μας, αλλά γνωρίζοντας τη Μαρία (σ.σ. Εκμεκτσίογλου) άνοιξαν οι ορίζοντες και με χαρά θέλησα να χορηγήσω αυτή τη σπουδαία γιορτή».
Επιπλέον εκδηλώσεις του Φεστιβάλ
Το τριήμερο στόλισαν ελληνικοί και τουρκικοί ήχοι , με συναυλίες στον αρχαίο ναό του Απόλλωνα από τη Σοφία Βόσσου και τη Χρυσούλα Στεφανάκη. Οι δύο ερμηνεύτριες ταξίδεψαν στην Τουρκία ειδικά γι’ αυτό τον σκοπό, αλλά και το τουρκικό συγκρότημα Necati ve Saykolar. Χόρεψαν οι σύλλογοι του δήμου Manavgat και το χορευτικό τμήμα του Ομίλου Χανίων «Ο Ψηλορείτης», υπό τη διεύθυνση του Αδάμ Μπούτζουκα. Συγκεκριμένα, με παραδοσιακές φορεσιές και συνοδεία κρητικής μουσικής από τους Εμμανουήλ Νταουντάκη και Γεώργιο Σκουνάκη.
« Την πολυαγαπημένη μου Σοφία Βόσσου την αποθέωσαν στη συναυλία που έδωσε. Ο τοπικός Τύπος έγραψε ότι ήρθε στη Σίδη ένας μύθος από την Ελλάδα. Αλλά και η Χρυσούλα Στεφανάκη καθήλωσε τους χιλιάδες κόσμου που έδωσαν το παρόν στη συναυλία. Χόρευαν ακόμα και ανεβασμένοι επάνω στις καρέκλες τους» αναφέρει η Μαρία Εκμεκτσίογλου.
Παράλληλα, έλαβε χώρα η προβολή της ταινίας «Ζορµπάς» στο Πολιτιστικό Κέντρο της Σίδης. Έτσι, οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τον µύθο του Νίκου Καζαντζάκη µέσα από το βλέµµα της έβδοµης Τέχνης.